Τα φωτογραφημένα αντίτυπα των σχεδιογραφημάτων του Λουδοβίκου Θείρσιου και η χρήση τους ως φωτοανθλιβόλων από το εργαστήρι των Παπαμερκουρίου-Γκίνη

Ο Λουδοβίκος (Ludwig August Johann) Θείρσιος (12 Απριλίου 1825, Μόναχο – 10 Μαΐου 1909, Μόναχο) ήταν Γερμανός ζωγράφος της «Σχολής του Μονάχου», με ιδιαίτερη φήμη στη θρησκευτική/εκκλησιαστική τέχνη και σημαντική παρουσία στην Ελλάδα του 19ου αιώνα. Γιος του ελληνιστή Friedrich Thiersch ο οποίος ζούσε στην Αθήνα την εποχή που κυβερνήτης ήταν ο Καπποδίστριας. Σπούδασε γλυπτική και αργότερα ζωγραφική στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Μονάχου. Το 1849 αναχώρησε για τη Ρώμη, όπου παρέμεινε έως το 1852 και μελέτησε το έργο του Ραφαήλ. Συνδέθηκαν με το ελληνικό κράτος επί Όθωνα. Σύμφωνα με το Βυζαντινό & Χριστιανικό Μουσείο, ήρθε στην Αθήνα με πρόσκληση του Όθωνα και δίδαξε ως καθηγητής στο Σχολείο των Τεχνών (1852–1855). Το βασικό αθηναϊκό του έργο είναι η ζωγραφική διακόσμηση της Ρωσικής Εκκλησίας στην Αθήνα (σήμερα γνωστή ως Αγία Τριάδα / Σωτείρα Λυκοδήμου), με συνεργάτες/μαθητές όπως ο Νικηφόρος Λύτρας και ο Σπυρίδων Χατζηγιαννόπουλος. Το 1856 έφυγε ξανά για Μόναχο και τα επόμενα χρόνια κινήθηκε/εργάστηκε σε πόλεις όπως Βιέννη, Αγ. Πετρούπολη, Καρλσρούη, Λονδίνο, Παρίσι, αναλαμβάνοντας εκκλησιαστικές διακοσμήσεις/εικονογραφικά προγράμματα. 

Το 1891 οργανώθηκε στο Ζάππειο έκθεση με 111 “cartons” (μεγάλα προπαρασκευαστικά σχέδια/χαρτόνια). Τα σχέδια του Θείρσιου φωτογραφήθηκαν και οι φωτογραφίες τους χρησιμοποιήθηκαν ως πρότυπα από όλους σχεδόν τους μετέπειτα αγιογράφους, μεταξύ των οποίων και των Παπαμερκουρίου-Γκίνη. Ο Θείρσιος δεν εφηύρε από το μηδέν τη δυτικότροπη αγιογραφική τάση στην Ελλάδα η οποία υπήρχε ως ρεύμα, αλλά ήταν ο καταλύτης που την οργάνωσε, τη νομιμοποίησε και την καθιέρωσε ως βελτιωμένη βυζαντινή/ακαδημαϊκή νεοβυζαντινή γλώσσα.

Φωτογραφικό αρχείο Παντελή Γκίνη (εγγονού)

Αρχείο Παντελή Γκίνη (εγγονού)

Η φωτογραφική αναπαραγωγή αριθμημένου καρτονιού του Λουδοβίκου Θείρσιου (Ludwig Thiersch), με κάνναβο κλιμάκωσης (κωδ. 23–1: Άγιος Χρυσόστομος), τεκμηριώνει την εργαστηριακή χρήση θειρσικών προτύπων από το εργαστήριο Παπαμερκουρίου–Γκίνη. Η τελική εικόνα επαναλαμβάνει με μεγάλη ακρίβεια τη σύνθεση (στάση, βιβλίο, πτυχολογία, διάταξη αμφίων), ενώ παράλληλα προβαίνει σε λειτουργικές μετατροπές (άλως, επιγραφή, χρωματικό πρόγραμμα), μεταφράζοντας το σχέδιο σε πλήρως λατρευτικό έργο. Το σύνολο αποτελεί σπάνια, άμεση μαρτυρία τόσο του κύρους των προτύπων όσο και της συστηματικής εργαστηριακής μεθοδολογίας μεταφοράς