Η ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΣΗ ΤΟΥ 1916

    Απομαγνητοφωνημένες διηγήσεις

    «Μας κάλεσαν πάλι το 1910 [  πρόκειται περί λάθους ημερομηνίας, γιατί  κλήθηκε να υπηρετήσει την στρατιωτική θητεία μετά την απόκτηση της Ελληνικής ιθαγένειας, εδώ περιγράφει την επιστράτευση για τα γεγονότα του 1916]   ήμουν της κλάσης του 1909 και τότε κάλεσαν δυο ηλικίες ως έφεδρους και φυλάγαμε εδώ ως περιπολία πόλεως πήγαινα στα εβραϊκα εκεί κάναμε περιπολία δεξιά αριστερά και ήταν και το ζήτημα τότε το Μακεδονικό, ήρθαν οι Αγγλογάλλοι να καταλάβουν την παλιά Ελλάδα 1 που είχαμε και αυτή τη διχόνοια των Βασιλικών με τους Βενιζελικούς 2 και μας είχαν στείλει στον Πλαταμώνα στη Σκοτίνα εκεί. Ήταν και ένας λοχαγός Πιερουτσάκος γνωστός πολύ, τον γνώριζα πάρα πολύ το λοχαγό αυτόν. Μου λέει θες να σε αποσπάσω; Θα στείλομε 7 κλιμάκια στην παραλία να μην έρθουν οι Αγγλογάλλοι να είστε εμπόδια κ.τ.λ. Λέω θέλω. Με κάνει απόσπαση και πηγαίνουμε στη Σκοτίνα και από εκεί κατεβαίνουμε στον Πλαταμώνα. Στον Πλαταμώνα τότε γίνονταν η γραμμή για τη Θεσσαλονίκη. Ως το Παπαπούλι πήγαινε το τρένο τότε, γύριζε πίσω το απόγευμα. 3 Έτσι με κάνει απόσπαση στον Πλαταμώνα. Ήταν ένα παζέλο;;;;; εκεί πέρα από τους εργάτες στο τρένο, έκανα εγώ ένα κρεβάτι από κλαριά, εκεί κοιμόμουν μια κουβέρτα από κάτω μια από πάνω.

……..να στήσουμε φυλάκια από τον Πλαταμώνα μέχρι Λιτόχωρο στους πρόποδες του Ολύμπου, για να μην έρθουν οι Αγγλογάλλοι και μας καταλάβουν την παλιά Ελλάδα και θα τα φυλάγαμε εμείς τα φυλάκια τα δικά μας θα εμποδίζαμε τους Αγγλογάλλους. Χαζά χαμένα, ελεεινά πράγματα, κακοδιοίκηση, καθήσαμε εκεί κανένα μήνα στα φυλάκια.

Θυμούμαι τον Μεσσίνη εκεί ήταν και λίγο γηραλέος είχε μια σκηνή, είχε ένα τραπεζάκι κινητό και είχε το γραφείο εκεί και έγραφε κάτι υπηρεσιακά έγγραφα. Εμείς εκεί πίτα και κότα, φαγητό όλο κρέας από τα χωριά εκεί κατσικάκια, αρνάκια, τα σφάζαμε εκεί οι μάγειροι, τα τρώγαμε. Ήταν ένας Τρικαλινός εδώ, είχε δική του ταβέρνα και ήξερε από μαγειρική, είχε αναλάβει αυτός. Φυλάκιο εδώ, φυλάκιο εκεί, φυλάκιο παρακάτω. Εκεί που ήμασταν στα φυλάκια ήταν θυμάμαι ημέρα Κυριακή, είχαν πάρει ένα μοσχαράκι το είχαν σφάξει, ανάψαμε φωτιά, βάλαμε το κρέας στο καζάνι είχε πάει η ώρα 10:30 το πρωί με 11:00, άρχισε να βράζει το κρέας στο καζάνι, σαν βλέπουμε έναν ιππέα αγγελιοφόρο από την Ελασσώνα ήταν ο Σεράι τότε των συμμάχων στρατός εκεί των συμμάχων αρχηγός του στρατού και μια διαταγή από τον Σεράι να φύγουν τα φυλάκια άμα της λήψης της παρούσης διαταγής, να φορτώσουν και να φύγουν αμέσως προς Λάρισα, ειδάλλως θα κάνομε χρήση των όπλων να τους πάρουμε αιχμάλωτους, να τους κρατήσουμε.

Παίρνει ο ταγματάρχης ο Μεσσίνης το έγγραφο. Διαταγή, μπρος φεύγουμε αμέσως αυτή τη στιγμή μαζέψτε  τα πράγματα όλοι. Εν τω μεταξύ είχε διαταχθεί το τρένο στο Παπαπούλι αμαξοστοιχία είχε έρθει από τη Λάρισα, για να μπούμε μέσα να μας φέρει στη Λάρισα. Τέτοια μέτρα είχαν λάβει να φύγουμε αμέσως. Το κρέας τι θα το κάνομε τώρα; Δεν ξέρω. Άμα τη λήψη της παρούσης διαταγής να τα εγκαταλείψετε αμέσως και να φύγετε. Κατεβάζουν το κρέας μισοβρασμένο το δίνουν ένα χύσιμο. Πάρτε όλοι οι φαντάροι εκεί ένα κομμάτι. Τι να πάρομε άβραστο κρέας τρώγονταν;   Πάρτε.         Τι να το κάνομε αφού δεν δαγκώνονταν. Ήταν και οι σούστες, τα φορτώνουμε όλα, ο ταγματάρχης ο Μεσσίνης εκεί το γραφείο του, τις κουβέρτες που είχαμε, τα κανονάκια που είχαμε, κάτι κανονάκια μικρά,  πορδοκανονάκια, γελοία πράγματα. Και φτάνομε εκεί πέρα και ανεβαίνομε στο τρένο εκεί που μας περίμενε να ανεβούμε, ανεβαίνομε απάνω όλοι και ερχόμαστε εδώ στη Λάρισα, πήγαμε στους στρατώνες, ήταν βράδυ. Είχε αρχίσει να σκοτεινιάζει. Τι να κάνουμε εδώ τώρα; Λοιπόν πηγαίνετε στα σπίτια σας να κοιμηθείτε και την άλλη μέρα οι έφεδροι, εγώ ήμουν έφεδρος τότε, είχα πάει στρατιώτης όταν είχα αποκτήσει την ελληνική ιθαγένεια και είχα γίνει δημότης Λαρίσσης, είχα άλλη περιπέτεια εκεί πως τα κατάφερα και έγινα να μην πάω στην Κορυτσά να υπηρετήσω. Την άλλη μέρα λοιπόν οι μεν έφεδροι θα πάρουν τα απολυτήριά τους, οι μεν κληρωτοί στο τρένο στην Πελοπόννησο  να φύγουν. Στρατός εδώ κανένας, ρήμαξαν οι στρατώνες».  

Τεκμηρίωση διήγησης

Μωρίς Πωλ Εμμανυέλ Σαράιγ 1856-1929

Maurice Paul Emmanuel Sarrail

Ο στρατηγός Σαράιγ στη Θεσσαλονίκη με τον υπασπιστή του

    Ήταν Γάλλος στρατιωτικός του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ιδιαίτερα ενεργό στέλεχος εντός της Μασονικής Στοάς της Γαλλίας, στενός συνεργάτης του στρατηγού Αντρέ. Διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο, καθαιρώντας τον βασιλιά Κωνσταντίνο Α΄ το 1917. 4 

Με τον Ελευθέριο Βενιζέλο (κέντρο), τον ναύαρχο Κουντουριώτη (αριστερά του Βενιζέλου όπως βλέπουμε την φωτογραφία) και τον στρατηγό Σαράιγ (δεξιά του Βενιζέλου) επιθεωρώντας τις ελληνικές δυνάμεις φέρουσες γαλλικό στρατιωτικό εξοπλισμό.

    Υπήρξε αμφιλεγόμενη προσωπικότητα. Μετέτρεψε τη Θεσσαλονίκη με την άδεια του Βενιζέλου σε ένα απέραντο στρατόπεδο γνωστό και ως «Στρατιά της Ανατολής» με στρατηγό τον ίδιο. Η γενικότερη στάση του απέναντι στον ντόπιο πληθυσμό δημιούργησε αρνητικές εντυπώσεις. Ήταν απόμακρος και συχνά υποτιμούσε τους Έλληνες. 5

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

1. Με πρόσκληση Ελευθερίου Βενιζέλου στρατοπέδευση των ηττημένων στρατευμάτων της Αντάντ από την Εκστρατεία της Καλλίπολης (Τουρκική πόλη της Ανατολικής Θράκης), αρχές του 1916, στην νεοαποκτηθήσα Θεσσαλονίκη. 

2.   Εν μέσω του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1914-1918), η Ελλάδα σπαράσονταν από τη σύγκρουση ανάμεσα στον Βασιλιά Κωνταντίνο Α΄ και Ελευθερίου Βενιζέλου.

3. Το 1902 ιδρύθηκε η Εταιρεία Ελληνικών Σιδηροδρόμων, το 1908 φθάνει το τρένο στη Λάρισα και το 1909 στο Παπαπούλι (σύνορα Ελλάδας με Οθωμανική Αυτοκρατορία, λίγο μετά τα Τέμπη). Το τμήμα της γραμμής από τον Σ.Σ. Μπράλου μέχρι την Λάρισα παραδίδεται, σαν σύνολο, το 1908, οπότε η πρώτη αμαξοστοιχία φτάνει, πανηγυρικά, στην Θεσσαλική πρωτεύουσα. Ένα χρόνο μετά, το 1909 η σιδηροδρομική γραμμή φτάνει και στο  Παπαπούλι, τον τελευταίο ελληνικό οικισμό πάνω στα ελληνοτουρκικά σύνορα της εποχής λίγο μετά την κοιλάδα των Τεμπών. Παρ΄όλα αυτά, κατά την εκμετάλλευση της γραμμής από τον «Σ.Π.Δ.Σ.» δεν κυκλοφορούσαν κατ’ ευθείαν επιβατικές αμαξοστοιχίες από την Αθήνα μέχρι το Παπαπούλι, αλλά μόνο μέχρι την Λάρισα, από όπου εκκινούσε τοπικός συρμός μέχρι το Παπαπούλι. 

https://septrainose.gr/article/9728 

4.  https://en.wikipedia.org/wiki/Maurice_Sarrail 

5.  https://www.mixanitouxronou.gr/o-amfilegomenos-stratigos-saraig-poy-metetrepse-ti-thessaloniki-se-aperanto-stratopedo-toy-a-pagkosmioy-latreye-tin-eikona-toy-kai-ypirxe-megas-logokritis-toy-typoy/