Διήγηση Παντελή Γκίνη
«Όταν ξέσπασε ο πόλεμος του 1940 ο κόσμος κοιτούσε να επιβιώσει και οι δουλειές έπεσαν. Λίγοι έφτιαχναν εικόνες. Γι’ αυτό και εμείς είχαμε τις φωτογραφικές μηχανές και με αυτές φωτογραφίζαμε στρατιώτες, Έλληνες και μετά Ιταλούς και Γερμανούς για να επιβιώσουμε».
«Την οικογένεια την πήγα στους Γόννους όταν ξέσπασε η πείνα του ΄41 και έμεινα στη Λάρισα μόνο εγώ και η μεγάλη κόρη μου η Βασιλική η οποία δούλευε στην Αγροτική Τράπεζα».
«Ένα πρωινό πριν ξημερώσει 5:30, 6:00 θα ήταν νοιώσαμε το σπίτι να τραντάζεται. Σηκωθήκαμε φοβισμένοι να τρέχουμε να πάμε στα καταφύγια να γλυτώσουμε. Όμως μας έλεγαν οι στρατιώτες: «πού πάτε; δεν έγινε βομβαρδισμός, σεισμός έγινε, πηγαίνετε στα σπίτια σας». Ξημέρωνε Σάββατο τότε. Την άλλη μέρα Κυριακή τω Απόκρεων χτυπά συναγερμός και εχθρικά αεροπλάνα μας βομβάρδισαν. Τι ήταν και αυτά τα χρόνια μη συζητάς …»1
«Είχα γνωρίσει έναν Γερμανό αξιωματικό γιατρό. Αυτός σύχναζε στο εργαστήρι. Ήταν αντίθετος με αυτόν τον πόλεμο. Με την υποχώρηση μου έδωσε κάποια βιβλία που είχε να τα κρατήσω και αν επέστρεφε στην πατρίδα του ζωντανός να μου έγραφε να του τα έστελνα πίσω. Πέρασε πολύς καιρός, δεν είχα νέα από αυτόν».
«Ένας φίλος Εβραίος τότε που τους κυνηγούσαν ζήτησε να τον κρύψω στο σπίτι ή στο εργαστήριο. Τον λυπήθηκα και τον έκρυψα. Μετά έφυγε δεν ξέρω για που, δεν τον ξαναείδα. Τι τράβηξαν και αυτοί οι καημένοι».
«Τον άντρα της αδελφής της Λουκίας, της Ελένης τον Χρήστο Σαρχώση, τον πήραν οι Γερμανοί για καταναγκαστικά έργα στο Άουσβιτς. Εμείς εδώ να παρακαλάμε τους Γερμανούς να μην τον πάρουν, να γυρίσει πίσω, γιατί δεν έκανε τίποτα κακό εναντίον τους ο άνθρωπος. Ήταν ένας φιλήσυχος άνθρωπος. Μετά από πολύ καιρό γύρισε πίσω αγνώριστος. Πω πω τι τράβηξε εκεί πέρα, τι μας έλεγε …»
«Είχαμε καταλάβει ότι οι κατακτητές ετοιμάζονταν να φύγουν από την πόλη μας από τις ετοιμασίες που έκαναν. Ένα πρωινό ακούγαμε την μηχανή ενός αεροπλάνου και το βλέπαμε να κάνει κύκλους πάνω από την πόλη, αλλά και έξω από την πόλη στην περιοχή κυρίως Μεζούρλο (στο δρόμο εξόδου για την Καρδίτσα). Μετά από λίγη ώρα ακούγονταν ήχοι από μηχανές αεροπλάνων. Σήμανε συναγερμός. Έρχονταν αεροπλάνα και ξεκινούσαν βομβαρδισμό. Εμείς κρυφτήκαμε στα καταφύγια. Κυκλοφορούσαν έξω μονάχα στρατιώτες κατακτητές. Τα αεροπλάνα πετούσαν χαμηλά στην πόλη και πυροβολούσαν τους στρατιώτες, ενώ πιο μακρυά ακούγονταν βομβαρδισμοί. Δεν γνωρίζαμε τι συνέβαινε. Όμως διαισθανόμασταν ότι μάλλον συμμαχικά αεροπλάνα χτυπούσαν ανελέητα τους κατακτητές. Μετά από πολλή ώρα βομβαρδισμών όταν τα πράγματα ησύχασαν βγήκαμε από τα καταφύγια. Αμέσως καταλάβαμε τί είχε συμβεί. Η περιοχή του Μεζούρλου φλέγονταν γιατί εκεί στάθμευαν τα τρένα. Διαδόθηκε το νέο ότι εγγλέζικα αεροπλάνα κτύπησαν τα σταθμευμένα τρένα που ήταν γεμάτα από κατακτητές στρατιώτες προς υποχώρηση. Μεγάλο μέρος του πληθυσμού κατευθύνθηκε προς τα εκεί για να δει από κοντά τι συνέβη».
Τεκμηρίωση διηγήσεων
Λίγο πριν από την αυγή της 1ης Μαρτίου 1941, στις 5 και 53’ το πρωί, σεισμός 6,3 βαθμών της κλίμακας Richter έπληξε τη Λάρισα. Στα ερείπια που είχαν συσσωρεύσει στην πόλη οι βομβαρδισμοί, ήλθαν να προστεθούν και τα τραγικά αποτελέσματα του Εγκέλαδου. Όταν πια πέρασαν οι πρώτες δύσκολες στιγμές του σεισμού, οι τοπικές αρμόδιες αρχές ενεργοποιήθηκαν για να μετρήσουν το μέγεθος της καταστροφής και κυρίως για τη διάσωση εκείνων που είχαν παγιδευτεί κάτω από τα ερείπια. Η πόλη που είχε βαρύτατα πληγεί από τους βομβαρδισμούς και είχε ακόμη κάποια ζωή και κίνηση, βρισκόταν τώρα βαρύτατα τραυματισμένη.
Και σαν να μην έφθανε αυτό, το μεσημέρι της επομένης ημέρας του σεισμού, 2 Μαρτίου, που ήταν η Κυριακή των Απόκρεω, σημειώθηκε νέα ιταλική αεροπορική επιδρομή σε μια πόλη που δεν είχε προφθάσει ακόμη να ανασύρει από τα ερείπια τους νεκρούς του σεισμού. Το γεγονός αυτό στιγματίσθηκε από ολόκληρη την παγκόσμια κοινότητα.
Σε ανακοίνωσή του το Υφυπουργείο Δημοσίας Ασφαλείας ανέφερε επί λέξει στις 2 Μαρτίου του 1941: «Η εχθρική αεροπορία, εν γνώσει ότι την προηγουμένην ημέραν η Λάρισα είχεν υποστεί τρομακτικάς καταστροφάς, με αρκετά θύματα εκ του σεισμού και καθ’ ήν ώραν το έδαφος εσείετο υπό των κατ’ εξακολούθησιν σεισμικών δονήσεων και υπήρχον χιλιάδες άστεγοι γυναίκες και παιδιά, εβομβάρδισεν επί μίαν ολόκληρον ώραν διά σμήνους βομβαρδιστικών αεροπλάνων την πληγείσαν ταύτην πόλιν. Κατά την διάρκειαν του βομβαρδισμού διεκόπη το έργον της διασώσεώς των υπό τα ερείπια θυμάτων εκ των σεισμών».
Ο πρωθυπουργός της Αγγλίας Τσώρτσιλ, εκφράζοντας την αγανάκτηση του Βρετανικού λαού, κατακεραύνωσε τους Ιταλούς για το γεγονός, λέγοντας: «Μια ελληνική πόλις, η Λάρισα, ερειπώθηκε από τρομακτικούς σεισμούς. Οι Ιταλοί φασίστες δεν την εσεβάσθησαν και εξαπέλυσαν εναντίον της αεροπορικήν επίθεσιν διά να προσθέσουν εις τα υπάρχοντα και άλλα ερείπια και εις τους νεκρούς και άλλους, εκ των βομβών των. Καταγγέλομεν εις την παγκόσμιον συνείδησιν την άνανδρον αυτήν επιδρομήν» 1
Η φωτογραφία εντοπίστηκε από τον Αχιλλέα Καλτσά, που είναι μέλος της Φωτοθήκης Λάρισας του Ομίλου Φίλων της Θεσσαλικής Ιστορίας σε διεθνή δημοπρασία παλιών φωτογραφιών. Απεικονίζει την κατάσταση στην οποία βρισκόταν το Ιερόν Βήμα του μητροπολιτικού ναού του Αγ. Αχιλλίου μετά τον σεισμό και τους συνεχείς βομβαρδισμούς. Δεξιά διακρίνεται μέρος της Αγίας Τραπέζης σκεπασμένης από ερείπια. Πίσω, στην κεντρική κόγχη του Ιερού υπάρχει το Σύνθρονο, ο θρόνος του αρχιερέως αλώβητος και ενδιάμεσα ο Σταυρός με τον Εσταυρωμένο έχει πέσει στα πλάγια. Η λήψη της φωτογραφίας έγινε από Γερμανό στρατιωτικό μετά την κατάληψη της Λάρισας, τον Απρίλιο του 1941.2
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου