ΕΝΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΟΥΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ - ΑΓΙΟΓΡΑΦΟΥΣ - ΖΩΓΡΑΦΟΥΣ - ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΥΣ-ΔΑΣΚΑΛΟΥΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ : ΠΑΝΤΕΛΗ Κ. ΓΚΙΝΗ & ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΠΑΠΑΜΕΡΚΟΥΡΙΟΥ. Διαχειριστής Ιστολογίου Παντελής Δ. Γκίνης. Εγγονός, κάτοχος, υπεύθυνος έρευνας-τεκμηρίωσης και επιμελητής δράσεων γύρω από το Αρχείο Παντελή Κ. Γκίνη.

Τετάρτη 1 Οκτωβρίου 2025

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΑΘΗΤΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΓΚΙΝΗ - Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΚΣΛΑΒΙΣΜΟΥ

    

Απομαγνητοφωνημένο απόσπασμα ομιλίας Παντελή Γκίνη


«Και ήταν ένα Ρωσικό πλοίο που και αυτό έκανε δρομολόγια. Έπαιρνε Ρώσος προσκυνητάς, εξυπηρετούσε και τους Ρώσους καλόγερους που ήταν 5000-6000 Ρώσοι καλογέροι στο Άγιο Όρος. Οι δικοί μας οι χαμένοι, τα μοναστήρια τα πουλούσαν στους Ρώσους για να πάρουν χρυσό και οι Πατριάρχες έπαιρναν χιλιάδες λίρες για να εγκρίνουν την αγοροπωλησία των μοναστηριών».


Τεκμηρίωση αποσπάσματος ομιλίας


    «Ο Φωκάς [ο Εμμανουήλ Φωκάς υπηρέτησε ως μυστικός πράκτορας στο Άγιο Όρος από το 1905 ως το 1909] σχολιάζει καυστικά το γεγονός πως οι Έλληνες παρόλο που σταμάτησαν να πουλούν κελλιά στους Ρώσους, βοήθησαν αυτούς να καταλάβουν ολόκληρη Μονή [Ζωγράφου]. Η διείσδυση Ρώσων μοναχών στο Άγιον Όρος θορύβησε τον Φωκά. Στη γρήγορη εξάπλωσή τους διέβλεπε τον κίνδυνο να πέσουν στα χέρια των Σλάβων και οι υπόλοιπες 17 μονές του Αγίου Όρους. Και αυτό θα συντελούνταν επειδή κάποιοι Έλληνες μοναχοί, δεν κατανόησαν ή παρέμειναν αδιάφοροι για το μέλλον αυτού του τόπου, μη έχοντας την απαιτούμενη εθνική εγρήγορση. Ο Φωκάς διέβλεπε τον κίνδυνο, ότι σε περίπτωση που πραγματοποιούνταν το ως άνω σχέδιο,  τα 300 μετόχια του Αγίου Όρους που βρίσκονταν στην ελεύθερη Ελλάδα θα περιέρχονταν αυτοδικαίως στα χέρια των Σλάβων  και θα ιδρύονταν στην Ελλάδα τριακόσια σλαβικά κέντρα.» 1

    «Οι Έλληνες που διαβιούσαν στο Άγιο Όρος διαισθάνονταν ότι η αθρόα εισροή των Σλάβων Μοναχών προπαρασκεύαζε την εθνική αποσύνθεση του τόπου. Κατά πλειοψηφία οι Έλληνες Μοναχοί του Αγίου Όρους διακρίνονταν για τη φιλοπατρία τους, την αγνότητα των αισθημάτων και τη γενναία καρδιά τους. Υπήρχε όμως και μια μειοψηφία Ελλήνων Μοναχών που αδιαφορούσαν για τα εθνικά θέματα και για τη διατήρηση της εθνικής ομοιογένειας του ιερού αυτού τόπου. Ο Εμμανουήλ Φωκάς υπηρέτησε ως μυστικός πράκτορας στο Άγιο Όρος από το 1905 ως το 1909. Από τη μακροχρόνια διαβίωσή  του γνώριζε βαθιά τις συνθήκες που επικρατούσαν εκεί, και ο πατριωτισμός του τον ώθησε στο να αποτρέψει τον επικείμενο εκσλαβισμό της πολιτείας. Ο Φωκάς περιδιάβαινε τις Μονές του Αθω, επισκέπτονταν τα πλουσιότερα των μοναχών μέγαρα και τις πτωχότατες αυτών καλύβες, συναναστρεφόταν και συνδιαλεγόταν με μοναχούς, νέους και γέροντες , προκειμένου να ενδυναμώσει την εθνική τους εγρήγορση και να αντιληφθούν τις υπάρχουσες εθνικές ανάγκες»   (Παππάς, σελ. 117)

     Σύμφωνα με τον Παππά Β., (2014) «Η παρουσία 6000 Ρώσων μοναχών που διαβιούσαν σε  ένα (1) μοναστήρι έναντι των 4000 ημετέρων που διαβιούσαν σε 17 ανησυχούσε έντονα όλους τους Έλληνες στο όρος (1905-1909).»

«Ο Δαγκλής προειδοποίησε την διοίκηση του αγώνα για τους κινδύνους που διέβλεπε εάν παραταθεί η υφιστάμενη κατάσταση στο Άγιο Όρος ότι θα πουληθεί αυτό στους Ρώσους λόγω των αφειδώς παρεχομένων πάρα των Ρώσων χρημάτων και του φιλοχρήματου των ημετέρων»2

«Οι ιδέες του Πανσλαβισμού δεν άργησαν να διεισδύσουν και στην μοναστική πολιτεία του Αγίου ΄Ορους και συνοδεύτηκαν από την αθρόα προσέλευση Ρώσων μοναχών σ’ αυτήν που είχε ως σκοπό τον εκρωσισμό ολοένα και περισσότερων ιερών καθιδρυμάτων. Ο σκοπός αυτός επιδιωκόταν με τον εξής τρόπο: οι Ρώσοι εξαγόραζαν υποτελή ιερά καθιδρύματα, εγκαθιστούσαν σ’ αυτά μεγάλο αριθμό μοναχών και στη συνέχεια επιδίωκαν να ανεβάσουν το ιερό καθίδρυμά τους στη τάξη των Μονών του Αγίου `Ορους. Ο Ιωάννης Καλοστύπης, σε βιβλίο που εξέδωσε το 1886 προοιώνιζε τους σκοπούς της εξωτερικής πολιτικής της Ρωσίας στη χερσόνησο του Αγίου Όρους: Η μεγάλη φήμη και η επί του ορθοδόξου κόσμου μεγίστη επίδρασις του αγιωνύμου Όρους είναι τηλικαύτη, ώστε ο μέγας και ακοίμητος του Ελληνισμού πολέμιος, ο Σλαυισμός, υπεισήλθεν εκεί μεγίστην και πλουσιοτάτην Μονή ιδρύσας (την του Παντελεήμονος ελληνική ούσα προ του 1875) και εκ ταύτης ανακυκά και συνταράττει και επιβουλεύεται πολλαχώς και πολυτρόπως τα αυτόθι ελληνικά συμφέροντα …»3


Από την συγκριτική παράθεση των ανωτέρω προκύπτουν τα ακόλουθα

α) ο Φωκάς έδρασε στο Άγιο Όρος την ίδια  περίοδο που ζούσε ο παππούς Παντελής 1905-1909, 

β) συμπίπτουν οι αναφορές τους περί πωλήσεων κελιών και μονών στους Ρώσους, εξαιτίας της φιλοχρηματίας των ημετέρων,

 γ) συμπίπτει ο αριθμός των Ρώσων μοναχών, 6.000 αναφέρουν και οι δύο ! 


-----------------------------------------------------------------

1.  Πάππας Β. 2014, Ιστορικά και πολιτιστικά στοιχεία στο Άγιο Όρος και την ευρύτερη περιοχή. Η δράση μοναχών και λαϊκών κατά τον Μακεδονικό Αγώνα και τους Βαλκανικούς Πολέμους, Διδ. Διατριβή, σελ. 120 Θεσσαλονίκη.

2. οπ.α. σελ. 143 

3. οπ.α. σελ 10-31

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου