Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΣΥΖΥΓΟΥ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ-ΔΙΩΞΕΩΝ ΤΩΝ ΕΠΙΣΤΡΑΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙΩΝ ΤΩΝ ΒΕΝΙΖΕΛΙΚΩΝ ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟ ΤΟΥ 1916

Απομαγνητοφωνημένη διήγηση    

        «Αυτός ο πρώτος μου γάμος έγινε 19 Μαΐου του 1913. Καθώς ήμουν εκεί και υπηρετούσα, (στον Πλαταμώνα ως έφεδρος επιστράτευσης υπό του φόβου μήπως κάνουν απόβαση οι Αγγλογάλλοι) το 1916 αρρώστησε η Σταματίνα από έναν κακοήθη όγκο, τι ήταν ποιος ξέρει, στη μήτρα. Και με λένε επειγόντως να πάω γιατί η γυναίκα πεθαίνει. Αυτός ο λοχαγός με δίνει άδεια, να πας στην Λάρισα γιατί αυτό και αυτό,  πάρε τρεις μέρες άδεια και να γυρίσεις πίσω.

Έρχομαι εδώ πέρα στο σπίτι, τι να δω; Αναίσθητη με τις ενέσεις, με τις μορφίνες την κρατούσαν την κακομοίρα. Πω πω αρρώστια. Ούτε με αναγνώρισε, ούτε τίποτα. Είχαν πάρει τον Σάπκα τότε που ήταν ο πολύς και μέγας ιατρός. Την είχε δει πριν φτάσω από τον Πλαταμώνα και είχε διατάξει να τη βάζουν ζεστά πανιά αντί να τη βάζουν κρύα που χρειάζονταν, το αντίθετο. Με τα ζεστά την έκαναν χειρότερα. Ήταν ένας Μακρής γυναικολόγος, τον παίρνω και αυτόν. Τι κάναν την δολοφόνησαν τη γυναίκα εδώ πέρα, πάγο θέλει όχι ζεστά. Δεν έχει σωτηρία έτσι πως έφτασε, να σηκωθείς να πας στην Αθήνα να τη σώσεις, εδώ δεν γίνεται τίποτα, λέει. Σηκώνομαι λοιπόν 16 Νοεμβρίου του 1916. Ευτυχώς είχα λεφτά, από λεφτά βρισκόμουν καλά. Την παίρνομε λοιπόν παίρνω και τη μάνα της και μια γυναίκα την κ. Ευανθία να την έχουμε παρέα, πηγαίνουμε στο τρένο, ήταν και παλιά τα βαγόνια και πιάνομε μια καμπίνα ολόκληρη 6 εισιτήρια πλήρωσα στο τρένο για να έχομε όλη την καμπίνα, το κάθισμα να είναι ξαπλωμένη. Φτάνομε στην Αθήνα βγαίνομε το βράδυ. Εκεί τότε ήταν τα Νοεμβριανά, είχε καεί η Αθήνα ολόκληρη με τους βενιζελικούς, βασιλικούς, επίστρατοι εκεί, χαλασμός Κυρίου, ούτε στο σταθμό ερημιά κακό. Ευτυχώς βρήκαμε ένα αμάξι και την παίρνω εγώ, στρώνω για κουβέρτα την ξαπλώσαμε στο πεζοδρόμιο, μας παίρνει το αμάξι και μας πηγαίνει στον Ανδρέου σε έναν συγγενή. Πηγαίνουμε εκεί, ξημερώσαμε και το πρωί την παίρνω, μπαμ, μπουμ εκεί να ανοίγουν, να κλείνουν τα μαγαζιά να σπάζουν πόρτες εκεί να καίγεται η Αθήνα, ερημιά εκεί την άλλη μέρα. Πηγαίνουμε σε έναν καθηγητή εκεί στο σπίτι, την κοιτά αυτός μας δίνει ένα εισιτήριο σε ένα θεραπευτήριο το Αρετέιον. 

Ήταν το Αρετέιο ένα σπίτι έρημο, μια νοσοκόμα ήταν μοναχά, ένα δωμάτιο με ένα κρεβάτι και άλλο ένα. Πηγαίνουμε εκεί πέρα, ήρθε ο καθηγητής την είδε εν κακή κατάσταση, θα την κάνουμε εγχείρηση μήπως γίνει καλά, αυτός την έβλεπε ότι δεν έχει σωτηρία, τί εγχείρηση να την κάνει; Άντε να δούμε πως θα πάει και αύριο και μεθαύριο. Το μόνο που έρχονταν, έρχονταν εκεί φοιτητές της ιατρικής σχολής με τον καθηγητή επικεφαλής και την εξέταζαν, να τους κάνει μαθήματα αυτός. Την κατάντησαν πειραματόζωο. Δεν κάναμε 3 μέρες εκεί τραβά έναν πεθαμό. Την αφήνω πεθαμένη εκεί σηκώνομαι νύχτα, κατεβαίνω στην οδό Βούλγαρη που ήμασταν φιλοξενούμενοι εκεί η γριά, τους λέω ελάτε τώρα, πέθανε η Σταματίνα. Βάζουν τα κλάματα εκεί. Δεν χρειάζεται ούτε κλάματα ούτε τίποτα, ελάτε να την τακτοποιήσουμε, να τη θάψουμε. Έρχονται εκεί πέρα, ήταν μια εκκλησούλα εκεί, ήταν και ένας παπάς, τη διάβασε την παίρνομε και την πήγαμε στο Α΄ νεκροταφείο. Πλήρωσα θυμάμαι 200 δραχμές. Εκεί στο Α΄ νεκροταφείο άνοιξαν ένα τάφο σύριζα στον τοίχο σαν ξένη, σαν άπορη, σαν, σαν….ξένη σαν σαν Τη θάβουμε και φεύγουμε. Πηγαίνω στο ληξιαρχείο παίρνω χαρτιά από τι πέθανε και έρχομαι εδώ στη Λάρισα. Και την τελευταία στιγμή που πέθανε ήταν η τελευταία αναλαμπή  θυμούμαι και με κάνει στα χέρια έτσι και με λέει έλα κοντά μου. Με αγκαλιάζει και με φιλάει εδώ στο μέτωπο και από εκεί τα παρέδωσε, η τελευταία αναλαμπή της ζωής της. Την θάβομε εκεί σηκώνομαι και έρχομαι».

Τεκμηρίωση διήγησης

Συνοπτικό ιστορικό

    Το 1914 ξεκινά ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Η Ελλάδα παραμένει αρχικά ουδέτερη.  Το 1915 ο Ελευθέριος Βενιζέλος ήθελε η Ελλάδα να πολεμήσει μαζί με την Αντάντ (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία).  Ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄, που είχε φιλογερμανικά αισθήματα διαφωνεί (η γυναίκα του ήταν αδερφή του Κάιζερ), ήθελε ουδετερότητα.  Αρχίζει ο Εθνικός Διχασμός. Το 1916 ο Βενιζέλος σχηματίζει στη Θεσσαλονίκη την Κυβέρνηση Εθνικής Άμυνας, ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος παραμένει στην Αθήνα, οπότε υπάρχουν δυο κυβερνήσεις. Στις 18  Νοεμβρίου (παλαιό ημερολόγιο) - 1 Δεκεμβρίου (νέο  ημερολόγιο  του 1916, οι  Σύμμαχοι της Αντάντ αποβιβάζονται στον Πειραιά και την Αθήνα, για να πιέσουν την Ελλάδα να συμμετάσχει στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό τους.  Ζητούν να παραδοθούν όπλα από τον ελληνικό στρατό. 

Στις 18 Νοεμβρίου, μετά την άρνηση της Ελλάδας να παραδώσει αντιτορπιλικά, σιδηροδρόμους και λιμάνια, αγκυροβόλησε στον όρμο του Κερατσινίου και στη Σαλαμίνα γαλλική μοίρα με 69 πλοία. Γάλλοι κι Βρετανοί στρατιώτες προχώρησαν στην Αθήνα για την κατάληψη στρατηγικών θέσεων, στη λεωφόρο Συγγρού, στην Πειραιώς και στον Ελαιώνα.Αν και η παρουσία αγγλογαλλικών στρατευμάτων ήταν κίνηση επίδειξης δύναμης, η κατάληξη δεν ήταν η καλύτερη. Στις 1-2 Δεκεμβρίου τα συμμαχικά στρατεύματα ήρθαν αντιμέτωπα με τους φιλοβασιλικούς Συνδέσμους Επιστράτων, οργανωτής των οποίων ήταν ο Ιωάννης Μεταξάς και άρχισε μια αιματηρή σύγκρουση. 1 Η πρώτη μάχη δόθηκε στις 11:30 του πρωί στο Στρατόπεδο Ρουφ , στη συνέχεια στη γέφυρα Πουλόπουλου και γενικεύτηκε σε περιοχές της Ακρόπολης και του Ζαππείου. Οι συμμαχικές δυνάμεις αποχώρησαν και ο γαλλικός στόλος από το Φάληρο βομβάρδισε τα Ανάκτορα, το Παγκράτι και αποθήκες όπλων στα Λιόσια. Η κατάπαυση του πυρός έγινε όταν ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος ήρθε τελικά σε συμφωνία με την Αντάντ. Οι υλικές ζημιές όμως ήταν τεράστιες, όπως και ο αριθμός των θυμάτων.

Στις 3-5 Δεκεμβρίου, αμέσως μετά την αποχώρηση των Αγγλογαλλικών στρατευμάτων ξεσπούν, για τρεις μέρες, σοβαρά επεισόδια και διώξεις. Οι βασιλικοί εξαπέλυσαν διώξεις και λεηλασίες κατά βενιζελικών σε Αθήνα και Πειραιά — γεγονός γνωστό ως Αντιβενιζελικά πογκρόμ. 

Τα γεγονότα αυτά όξυναν τον Εθνικό Διχασμό και οδήγησαν τελικά στην εξορία του Κωνσταντίνου και την επιστροφή του Βενιζέλου, σηματοδοτώντας τη συμμετοχή της Ελλάδας στον πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ.

Ελευθέριος Βενιζέλος - Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄ στη Θεσσαλονίκη το 1912

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Οι 1              1 Επίστρατοι, επίσημος τίτλος Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εφέδρων [Π.Σ.Ε.], εθνικιστική φιλομοναρχική οργάνωση, «αυτόνομο λαϊκό κίνημα με εθνικούς στόχους» με στρατιωτική δομή και χαρακτηριστικά, η πρώτη μαζική πολιτική & κοινωνική κινηματική οργάνωση απλών πολιτών στην Ελλάδα που τάχθηκε κατά της ξενικής επεμβάσεως στα εσωτερικά πολιτικά πράγματα ωθώντας και την ηγεσία του σε αντίσταση εναντίον των προστάτιδων δυνάμεων, ιδρύθηκε τον Οκτώβριο του 1915 από αποστρατευμένους βετεράνους των Βαλκανικών Πολέμων και εξαπλώθηκε με ταχύτατους ρυθμούς σε κάθε γωνιά της Ελλάδος, παράλληλα με την υποχρεωτική γενική αποστράτευση που είχε επιβάλει η συμμαχία της Αντάντ στο βασιλιά Κωνσταντίνο Α’.

https://el.metapedia.org/wiki/%CE%95%CF%80%CE%AF%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%BF%CE%B9_(1916)