Παντελής Κ. Γκίνης (1887 -1988) : ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΔΑΦΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΡΟΣ ΠΑΠΑΜΕΡΚΟΥΡΙΟΥ - ΓΚΙΝΗ : «Να συνεταιριστείτε και να μην συναγωνίζεστε και να παίρνετε τις δουλειές...Και έτσι αυτός μας έκανε και γίναμε συνέταιροι

ΕΝΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΟΥΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ - ΑΓΙΟΓΡΑΦΟΥΣ - ΖΩΓΡΑΦΟΥΣ - ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΥΣ-ΔΑΣΚΑΛΟΥΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ : ΠΑΝΤΕΛΗ Κ. ΓΚΙΝΗ & ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΠΑΠΑΜΕΡΚΟΥΡΙΟΥ. Διαχειριστής Ιστολογίου Παντελής Δ. Γκίνης. Εγγονός, κάτοχος, υπεύθυνος έρευνας-τεκμηρίωσης και επιμελητής δράσεων γύρω από το Αρχείο Παντελή Κ. Γκίνη.

Τετάρτη 8 Οκτωβρίου 2025

ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΔΑΦΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΡΟΣ ΠΑΠΑΜΕΡΚΟΥΡΙΟΥ - ΓΚΙΝΗ : «Να συνεταιριστείτε και να μην συναγωνίζεστε και να παίρνετε τις δουλειές...Και έτσι αυτός μας έκανε και γίναμε συνέταιροι

Απομαγνητοφωνημένη διήγηση

«Τότε είχε έρθει και ο Χρυσόστομος, [1911] , ήταν καλόγερος με τα ράσα και πέταξε τα ράσα εδώ.1 Είχαμε νοικιάσει ένα σπιτάκι του παππού του Όθων, όχι το μεγάλο σπίτι στη γωνία, το άλλο το μικρότερο που ήταν και ο Μαντζαβής στον Άγιο Νικόλαο κοντά, το είχαμε νοικιάσει 30 δραχμές το μήνα με τον Χρυσόστομο. Καθ’ ένας έκανε τη δουλειά του. Εγώ κοιμόμουν εκεί και αυτός κοιμόταν πάνω σε ένα δωματιάκι. Το έφτιαξε με την Πολυξένη. Θα την πάρω εγώ αυτή την κοπέλα. Να την πάρεις, πάρτη του λέω. Ήταν ημέρα του Αγίου Γεωργίου, θα την πάρω την ερωτεύτηκε, τα έφτιασαν. Ο παππούς Όθων σχεδόν ήταν άεργος και όλο αδέκαρος ήταν και δανείζονταν από μένα λεφτά.

Ο Χρυσόστομος ήταν φίλοι όλοι μέρα μαζί με το Δαφνόπουλο 2 παρέα, πηγαίναμε περίπατο έξω, στα συμφέροντα ήμασταν χωρισμένοι. Λέει ύστερα ο Δαφνόπουλος, γιατί να κάνετε αντιπολίτευση και συναγωνισμό ο ένας στον άλλον; Οι δυο είστε στη Λάρισα και στη Θεσσαλία ακόμα εμείς δεν είμαστε τίποτα. Να συνεταιριστείτε και να μην συναγωνίζεστε και να παίρνετε τις δουλειές κ.τ.λ. Και έτσι αυτός μας έκανε και γίναμε συνέταιροι. Αυτές είναι οι πρώτες περιπέτειες».

Τεκμηρίωση διήγησης

Δεν γνωρίζουμε ποιο έτος συμφώνησαν να συνεταιριστούν. Θεωρούμε πως από τη στιγμή που ξεκίνησαν να συνυπογράφουν τα έργα τους τότε λογικά αρχίζει η κοινή συνεταιριστική καλλιτεχνική πορεία.

1 Για τον Χρυσόστομο Παπαμερκουρίου ο Πράπας Ιωάννης στο δοκίμιο του στο Θεσσαλικό Ημερολόγιο, Τόμος 42, σελ. 245-254 με θέμα: «Η Εικονογράφηση του Ναού του Αγίου Θωμά στο Μακρυχώρι Λάρισας (1911-1912)» αναφέρει τα εξής :

Οι αγιογράφοι που ενδιαφέρθηκαν να φιλοτεχνήσουν τις εικόνες του Αγίου Θωμά του Μακρυχωρίου, με τη σειρά υποβολής της αίτησής τους είναι οι εξής

Η αγιογραφική αδελφότητα του Αγίου Όρους, της οποία εκπροσώπησε ο Δημήτριος Χατζηγιαννακόγλου, φίλος του Λαρισαίου αλευροβιομήχανου Φώτη Παππά. Στην πραγματικότητα, αντιπρόσωπος του μοναχού Χρυσόστομου Ιωαννικίου ή Παπαμερκουρίου.
Ο Λαρισαίος ζωγράφος Ιωάννης Παντοσόπουλος, ο οποίος υπέβαλε δυο αιτήσεις. Με τη δεύτερη, συμπληρωματική, υπέβαλλε και τον προϋπολογισμό για την κατασκευή των εικόνων, σε ένα μονόφυλλο.
Ο αμελωνίτης φωτογράφος-αγιογράφος Δημ. Αλεξιάδης
Ο από την Νίκαια της Λάρισας καταγόμενος Νικόλαος Αργυρόπουλος

Oι αιτήσεις - προσφορές των αγιογράφων

Η ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΗΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΗΣ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ

Εν Λαρίση τη 24 Μαΐου 1911 Αίτησις

Δημητρίου Χατζηγιαννακόγλου

Αντιπροσώπου αγιογράφων Αγίου Όρους

ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΔΑΦΝΟΠΟΥΛΟΣ (1874-1935) 2

Υπήρξε μέλος μιας δυναστείας φωτογράφων της Λάρισας, η οποία κυριάρχησε επί έναν περίπου αιώνα, με γενάρχη τον Ιωάννη Παντοστόπουλο και μάλιστα ήταν ένας από τους διασημότερους αυτής. Γεννήθηκε στη Σαμαρίνα το 1874, αλλά μεγάλωσε στη Λάρισα. Με τον θείο του Ιωάννη Παντοστόπουλο είχε μια διαφορά ηλικίας 11 ετών. Από μικρό παιδί βρέθηκε κοντά του και έδειξε μεγάλη διάθεση να μάθει τα μυστικά της φωτογραφικής τέχνης. Όμως φαίνεται ότι το 1897 κατά τη διάρκεια του ελληνοτουρκικού πολέμου εγκατέλειψε τη Λάρισα, όπως οι περισσότεροι κάτοικοί της, και εγκαταστάθηκε προσωρινά στην Αθήνα, όπου βρήκε την ευκαιρία να σπουδάσει τη φωτογραφική τέχνη στη Σχολή Ρωμαΐδη-Μπέγλερ. Στα τέλη της δεκαετίας του 1890 βρέθηκε μαζί με την αδελφή του Ελένη (1885-1971) στη Χαλκίδα, όπου εργάσθηκε με επιτυχία ως φωτογράφος. Μάλιστα κατά τη διαμονή του εκεί, είχε την ευτυχή συγκυρία να φωτογραφίσει ολόκληρη τη βασιλική οικογένεια με την ευκαιρία της επίσκεψης των μελών της στη Χαλκίδα, για να παραστούν στα εγκαίνια της Πανελλήνιας Έκθεσης Φωτογραφίας. Λόγω της φωτογράφισης αυτής του απονεμήθηκε από τον βασιλιά Γεώργιο Α’ ο τίτλος του «Φωτογράφου της Βασιλικής Αυλής», τον οποίον έκτοτε χρησιμοποιούσε στον λογότυπο τον οποίο πρόσθετε, όπως όλοι οι φωτογράφοι, στην οπίσθια πλευρά κάθε φωτογραφίας. Όταν αργότερα εγκαταστάθηκε στη Λάρισα 1902 δημιούργησε studio φωτογραφίας και στα Τρίκαλα, όπως συμπεραίνουμε από φωτογραφικά πορτραίτα που υπάρχουν, με την ένδειξη: «Γεράσ. Δαφνόπουλος. Τρίκκαλα». Ήταν φωτογράφος studio, από το φωτογραφείο του πέρασαν όλες οι προσωπικότητες της Λάρισας (πολιτικοί, στρατιωτικοί, επαγγελματίες, ιερωμένοι, νεόνυμφοι) και αρκετές αστικές οικογένειες, για να απαθανατιστούν. Για να εννοήσει κανείς την άνεση του φωτογραφείου του αρκεί να αναφέρουμε ότι το 1921 στο σαλόνι του καταστήματός του παρουσίασε την πρώτη έκθεση ζωγραφικής ο νεαρός τότε ζωγράφος Αγήνορας Αστεριάδης.

Ο Γερ. Δαφνόπουλος νυμφεύθηκε τον Φεβρουάριο του 1902 στον Βόλο την Αφροδίτη Γκλαβάνη-Κόνσολα κόρη του βιομήχανου και κατ’ επανάληψη υπουργού από τον Βόλο Ιωάννη (Τζων) Γκλαβάνη (1892-1984), με κουμπάρο τον Λαρισαίο ιατρό Ευρυπίδη Μακρή. Είχαν την ατυχία όμως να μην αποκτήσουν διαδόχους

Αλλά ο Γεράσιμος Δαφνόπουλος έγινε πανελλήνια γνωστός το 1904 με τη φωτογραφία του Παύλου Μελά ντυμένου ως μακεδονομάχου, φορώντας τον μακεδονικό ντουλαμά. Η λήψη της έγινε μυστικά, παρουσία του Μιχαήλ Σάπκα και του ανθυπολοχαγού Χαράλαμπου Λούφα. Μετά τη φωτογράφιση ο Δαφνόπουλος πήρε εντολή από τον Σάπκα να εκτυπώσει ένα μόνον αντίτυπο για να το αποστείλει στην οικογένεια του Παύλου Μελά στην Αθήνα, τις δε γυάλινες πλάκες να τις κρύψει για να χρησιμοποιηθούν αργότερα, ανάλογα με τις εξελίξεις. Έπειτα από δύο περίπου μήνες από τη φωτογράφιση, στις 13 Οκτωβρίου 1904, ο Παύλος Μελάς σκοτώθηκε στη Σάτιτσα της Δυτικής Μακεδονίας από τουρκικά αποσπάσματα. Μόλις η είδηση του θανάτου έγινε γνωστή στη Λάρισα, ο Σάπκας ειδοποίησε τον Γεράσιμο Δαφνόπουλο να εμφανίσει τις αρνητικές πλάκες και να τις διαθέσει στο κοινό σε ανάμνηση του ήρωα.